Διαταραχές ηλεκτρολυτών 

 

Κάποια από τα φάρμακα που λαμβάνουν οι μεταμοσχευμένοι μυελού των οστών επηρεάζουν τα επίπεδα των ηλεκτρολυτών στο αίμα οπότε δημιουργούνται διαταραχές στο κάλιο, μαγνήσιο, φώσφορο, ασβέστιο. Επιπλέον, οι επιπλοκές από το μόσχευμα αλλά και οι παρενέργειες των φαρμάκων όπως η διάρροια, η μειωμένη όρεξη, οι εμετοί προκαλούν επίσης ανισορροπίες μεταξύ των ηλεκτρολυτών. Αποτέλεσμα είναι οι ανάγκες των ασθενών σε αυτά τα στοιχεία να είναι αυξημένες.Συνεπώς οι ασθενείς χρειάζεται να προσλαμβάνουν επιπλέον ποσότητες των στοιχείων αυτών μέσα από τη διατροφή ενώ είναι σύνηθες να λαμβάνουν και φαρμακευτικό συμπλήρωμα, το οποίο προτείνει και συνταγογραφεί ο θεράπων γιατρός σε κάθε περίπτωση. 

 

Τροφές πλούσιες σε κάλιο  

Μπανάνα, πορτοκάλια και χυμός πορτοκαλιού, βερίκοκα, δαμάσκηνα, σύκα, αβοκάντο, πατάτα και γλυκοπατάτα, ντομάτα και κυρίως σάλτσα ντομάτας,  πράσινα φυλλώδη λαχανικά (σπανάκι, μπρόκολο, λαχανάκια Βρυξελλών), φασόλια λευκά, γιαούρτι  

 

Τροφές πλούσιες σε μαγνήσιο 

Κακάο, μαύρη σοκολάτα, σουσάμι, όσπρια, πράσινα φυλλώδη λαχανικά (σπανάκι, χόρτα, λάχανα, σέσκουλα), ξηροί καρποί και σπόροι (κυρίως αμύγδαλα, κάσιους, λιναρόσπορος), δημητριακά ολικής άλεσης, τόνος   

 

Τροφές πλούσιες σε φώσφορο 

Ο φώσφορος βρίσκεται σχεδόν σε όλα τα τρόφιμα αλλά κυρίως στα θαλασσινά, ξηρούς καρπούς, δημητριακά, τυρί, κρέας, αβγά  

 

Τροφές πλούσιες σε ασβέστιο 

Γάλα και προϊόντα αυτού (γιαούρτι, τυριά-κυρίως κίτρινα, παγωτό, κρέμες), αμύγδαλα, σαρδέλες, σουσάμι και ταχίνι, λευκά φασόλια 

 

 

Άναλος δίαιτα 

 

Οι ασθενείς με μόσχευμα αιμοποιητικών κυττάρων λαμβάνουν μεγάλες ποσότητες κορτικοειδών πριν αλλά και μετά τη μεταμόσχευση. Η κορτιζόνη είναι γνωστό ότι προκαλεί αύξηση της αρτηριακής πίεσης και κατακράτηση υγρών οπότε επιβάλλεται να ακολουθείται μια δίαιτα χαμηλή σε νάτριο.   

Συνεπώς οι ασθενείς δε θα πρέπει να χρησιμοποιούν αλάτι κατά το μαγείρεμα αλλά ούτε και να προσθέτουν αλάτι στα ήδη μαγειρεμένα φαγητά. Επιπλέον θα πρέπει να αποφεύγουν τρόφιμα που περιέχουν υψηλή ποσότητα αλατιού. Για το σκοπό αυτό, συνιστάται να ενημερώνονται για την ακριβή περιεκτικότητα των τροφίμων σε νάτριο ή αλάτι διαβάζοντας τις ετικέτες των τροφίμων με τις διατροφικές πληροφορίες. Τέλος, θα πρέπει οι ασθενείς να αποφεύγουν τη χρήση υποκατάστατων αλατιού. 

 

Πρακτικές συμβουλές για τη μείωση της πρόσληψης νατρίου (Na 

 

  • Επιλέξτε τρόφιμα με την ένδειξη «χαμηλή περιεκτικότητα σε νάτριο» (140mg Na/μερίδα), «μειωμένο νάτριο»(25% λιγότερο από το κανονικό) και «χωρίς Na ή χωρίς αλάτι» (λιγότερο από 5mg Na/μερίδα) 

  • Αποφύγετα τυριά, αλλαντικά, ελιές και τρόφιμα συντηρημένα σε άλμη, τρόφιμα σε κονσέρβα, παστά ή καπνιστά τρόφιμα 

  • Αποφύγετε το ψωμί και τα αρτοσκευάσματα (φρυγανιές, παξιμάδια, κράκερ, κριτσίνια, πίτες κ.α.), όλα περιέχουν σημαντικές ποσότητες αλατιού 

  • Αποφύγετε παντός είδους έτοιμες επεξεργασμένες τροφές (έτοιμες σάλτσες, ζωμούς κρέατος και λαχανικών, τσιπς, μπισκότα, κρουασάν, έτοιμα και προπαρασκευασμένα γεύματα)  

  • Προτιμήστε το σπιτικό φαγητό χρησιμοποιώντας φρέσκα λαχανικά, νωπά κρέατα και ψάρια, όσπρια, αβγά, ρύζι, ζυμαρικά, πατάτες. Νοστιμίστε το φαγητό σας με λεμόνι, ξύδι και φυσικά αρωματικά βότανα (ρίγανη, θυμάρι, βασιλικό, μαϊντανό, δυόσμο κλπ.) 

  • Αποφύγετε τα έτοιμα γλυκίσματα, ακόμα και τα γλυκά περιέχουν σημαντικές ποσότητες αλατιού  

  • Όταν τρώτε έξω, προτιμήστε φαγητά που προετοιμάζονται εκείνη τη στιγμή (κρέατα και ψάρια της ώρας, ομελέτες, σαλάτες, ζυμαρικά) και ζητήστε να μην προσθέσουν αλάτι στη μερίδα σας 

  • Μπορείτε να καταναλώσετε περιστασιακά και σε μικρή ποσότητα τυριά με χαμηλή περιεκτικότητα σε αλάτι όπως είναι το goodaemmental lightτο ανθότυρο και η μυζήθρα, η μοτσαρέλαη ρικότα και τα τυριά κρέμα (τύπου Philadelphia ή la vache qui rit 

 

Προσοχή : τονίζεται ότι οι ανωτέρω πληροφορίες αποτελούν ενδεικτικές συμβουλές για τη διατροφή των ασθενών. Σε κάθε περίπτωση το καθημερινό διαιτολόγιο για τον κάθε ασθενή θα πρέπει να είναι εξατομικευμένο καθώς το ιατρικό ιστορικό και η λήψη φαρμάκων διαφέρουν στον καθένα. Επιπλέον επειδή μπορεί να συνυπάρχουν διαφορετικές παθήσεις στον ίδιο ασθενή, για τις τελικές διατροφικές επιλογές σας συμβουλευτείτε το γιατρό ή το διατροφολόγο.  

 

 

Βιβλιογραφία 

  • diatrofi.gr  

  • http://e-diatrofi.org 

  • my.clevelandclinic.org (Nutrition After Blood & Marrow Transplant)