ΔΩΡΕΑ ΜΥΕΛΟΥ ΤΩΝ ΟΣΤΩΝ 

 

Κάθε ενήλικας που μπορεί να είναι αιμοδότης μπορεί να γίνει δότης μυελού των οστών. Σε γενικές γραμμές θα πρέπει ο εθελοντής δότης μυελού των οστών να είναι μεταξύ 18-55 ετών, σε καλή κατάσταση υγείας και πρόθυμος να βοηθήσει οποιονδήποτε ασθενή χρειάζεται μεταμόσχευση. 

Ο εθελοντής δότης δηλώνει εγγράφως την επιθυμία του και με ελάχιστο δείγμα αίματος ή στοματικού επιχρίσματος (σάλιου), που λαμβάνεται για εξετάσεις ιστοσυμβατότητας, καταχωρείται στο Εθνικό Μητρώο Εθελοντών Δοτών Μυελού των Οστών, όπου και παραμένει μέχρι τη συμπλήρωση του 55ου έτους της ηλικίας του και εφόσον εξακολουθεί να το επιθυμεί. Ο δότης στη συνάντησή του με τους ειδικούς έχει τη δυνατότητα να συζητήσει ό,τι έχει σχέση με την απόφασή του για τη δωρεά, για τη σημασία της πράξης του για τον ίδιο αλλά και για τον ασθενή. Ενημερώνεται επίσης για τους τρόπους συλλογής Αιμοποιητικών Κυττάρων δηλαδή τη συλλογή του μοσχεύματος από το αίμα ή από το Μυελό των Οστών. Αν βρεθεί συμβατός με κάποιον ασθενή, αρχικά επιβεβαιώνει τη συγκατάθεσή του, στη συνέχεια υποβάλλεται σε λεπτομερή κλινικό και εργαστηριακό έλεγχο, ώστε όλη η διαδικασία της προσφοράς των αιμοποιητικών κυττάρων να είναι ασφαλής τόσο για τον ίδιο όσο και για τον ασθενή. 

Τα αιμοποιητικά κύτταρα μπορούν να ληφθούν με δυο τρόπους : 

  1. Με παρακέντηση των οστών της λεκάνης υπό γενική αναισθησία. Η διαδικασία κρατάει περίπου 45 λεπτά και συνολικά αφαιρείται 5-10% του μυελού του δότη, ποσότητα η οποία αναπληρώνεται μέσα σε 4-6 εβδομάδες από τον ίδιο τον οργανισμό. 

  1. Από το περιφερικό αίμα, που αποτελεί σήμερα την πιο διαδεδομένη μέθοδο και τη συνήθη πρακτική. Αρχικά χορηγείται υποδόρια αυξητικός αιμοποιητικός παράγοντας για 3-4 συνεχόμενες ημέρες ώστε να κινητοποιηθούν τα αρχέγονα αιμοποιητικά κύτταρα στην κυκλοφορία του αίματος. Ακολουθεί η συλλογή τους με τρόπο παρόμοιο με αυτό της αιμοδοσίας. Το αίμα εισέρχεται και διαχωρίζεται σε ειδικό μηχάνημα κυτταραφαίρεσης που συλλέγει τα αιμοποιητικά κύτταρα και τα υπόλοιπα στοιχεία του αίματος τα επιστρέφει στο δότη. Η διαδικασία αυτή διαρκεί περίπου 2-4 ώρες. Σε μερικές περιπτώσεις, εάν ο αριθμός των κυττάρων δεν επαρκεί, μπορεί να γίνει μια δεύτερη λήψη την επόμενη ημέρα. Μετά τη λήψη ο δότης επιστρέφει σπίτι και συνεχίζει τις δραστηριότητές του. 

Και οι 2 διαδικασίες είναι απόλυτα ασφαλείς και ακίνδυνες για το δότη. Η πιθανότητα μιας σοβαρής επιπλοκής είναι μηδαμινή. Μερικοί δότες μπορεί να έχουν τοπικά ελαφρύ πόνο (στην 1η περίπτωση) για μερικές ημέρες, που υποχωρεί με κοινά παυσίπονα.   

 

 

ΔΩΡΕΑ ΟΜΦΑΛΟΠΛΑΚΟΥΝΤΙΑΚΟΥ ΑΙΜΑΤΟΣ

 

Ομφάλιο αίμα (βλαστοκύτταρα) - Πολύτιμο βιολογικό υλικό. Δημόσιο αγαθό ή αντικείμενο επιχειρηματικής δραστηριότητας; 

Το ομφάλιο αίμα, που μέχρι πριν λίγα χρόνια πεταγόταν ως άχρηστο, σήμερα αποτελεί ένα πολύτιμο βιολογικό υλικό, που μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως μόσχευμα και να σώσει τη ζωή ενός ανθρώπου που χρειάζεται μεταμόσχευση και για τον οποίο δεν υπάρχει συμβατός δότης. 

Οι μέλλοντες γονείς που επιθυμούν να μην πεταχτεί το ομφάλιο αίμα του παιδιού τους βρίσκονται σήμερα απέναντι σε δύο διαφορετικές επιλογές. Μπορούν να δωρίσουν το ομφάλιο αίμα στη δημόσια τράπεζα, ώστε να είναι διαθέσιμο για κάθε ασθενή που είναι συμβατός και χρειάζεται αλλογενή μεταμόσχευση. Η συλλογή και η συντήρηση του ομφάλιου αίματος καλύπτεται δωρεάν από τη δημόσια τράπεζα. Από την άλλη μεριά, υπάρχει η δυνατότητα αποθήκευσης του ομφάλιου αίματος στις ιδιωτικές (ή και οικογενειακές λεγόμενες) τράπεζες με οικονομική επιβάρυνση των γονέων. Στην περίπτωση αυτή, το ομφάλιο αίμα είναι διαθέσιμο μόνο για το ίδιο το παιδί, αν και εφόσον χρειασθεί μελλοντικά αυτόλογη μεταμόσχευση. Υποθετικά είναι διαθέσιμο και για άλλα μέλη της οικογένειας, αλλά για να χρησιμοποιηθεί πρέπει να είναι συμβατό. Η πιθανότητα συμβατότητας ανάμεσα σε δύο αδέλφια είναι μόνο 25%, ενώ είναι πολύ μικρότερη για τα άλλα μέλη της οικογένειας. Άλλωστε, η «οικογενειακή φύλαξη» του ομφάλιου αίματος έχει ένδειξη μόνον όταν ένα μέλος της οικογένειας είναι γνωστό ότι πάσχει από νόσημα που μπορεί να θεραπευθεί με μεταμόσχευση. Σε πολλές χώρες, όπως και στην Ελλάδα, η υπηρεσία αυτή παρέχεται δωρεάν από τις δημόσιες τράπεζες σε συνεργασία με τα μεταμοσχευτικά κέντρα και δεν υπάρχει λόγος να καταφεύγουν οι γονείς στις ιδιωτικές τράπεζες. 

Προκειμένου να δωρίσετε το ομφάλιο αίμα του παιδιού σας, ενημερώνετε για την επιθυμία σας το γυναικολόγο σας, πριν από την 34η εβδομάδα κυήσεως. Στη συνέχεια επικοινωνείτε με την Ελληνική Τράπεζα Ομφαλοπλακουντιακού Αίματος στην Αθήνα ή με τη Δημόσια Τράπεζα Βλαστοκυττάρων στη Θεσσαλονίκη. Σημειώνεται ότι, η επιλογή σας για δωρεά του ομφάλιου αίματος του παιδιού σας σε δημόσια τράπεζα δεν εξαρτάται με κανένα τρόπο από το μαιευτήριο (κρατικό ή ιδιωτικό) στο οποίο θα γίνει ο τοκετός, ή από το μαιευτήρα σας. Για τη δωρεά η Δημόσια Τράπεζα συμβάλλεται απευθείας με το γονέα.  

 

Η συλλογή μιας μονάδας ομφάλιου αίματος δεν επηρεάζει τη διαδικασία του τοκετού. Κατά τη διάρκεια του τοκετού όλη η προσοχή εστιάζεται στην ασφάλεια της μητέρας και του νεογνού. Η διαδικασία της συλλογής ξεκινάει μετά από τη γέννηση του νεογνού και αφού έχει κοπεί ο ομφάλιος λώρος.  

 

 

Για περισσότερες πληροφορίες : 

 

  • Ελληνική Τράπεζα Ομφαλοπλακουντιακού Αίματος Ίδρυμα Ιατροβιολογικών Ερευνών Ακαδημίας Αθηνών  (ΙΙΒΕΑΑ) Σωρανού του Εφεσίου 4, Παπάγου/ τηλ. 2106597697, www.bioacademy.gr 

  • Δημόσια Τράπεζα Βλαστοκυττάρων Θεσσαλονίκης Αιματολογική Κλινική Νοσοκομείου Παπανικολάου , Κτίριο Στοργή, Εξοχή Θεσσαλονίκης / τηλ. 2313307419 

Και στις 2 τράπεζες πραγματοποιούνται τακτικά σεμινάρια ενημέρωσης γονέων.  

 

ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΔΩΡΕΑΣ 

 

Για να μπορέσει να μεταμοσχευθεί ένας ασθενής που το έχει ανάγκη απαραίτητη προϋπόθεση είναι να υπάρχει ένας συμβατός δότης. Ο πιο άμεσα διαθέσιμος δότης είναι ένας ιστοσυμβατός αδελφός. Όμως μόνο το 30% των ασθενών που έχουν ανάγκη αλλογενούς μεταμόσχευσης διαθέτουν συμβατό αδελφό δότη. Για τους ασθενείς που δεν έχουν δότη στην οικογένεια γίνεται αναζήτηση μη συγγενή δότη στην Παγκόσμια Δεξαμενή Δοτών Μυελού των Οστών, που περιλαμβάνει σήμερα πάνω από 13 εκατομμύρια εθελοντές δότες  και στην Τράπεζα Ομφάλιου ΑίματοςΗ ανεύρεση συμβατού εθελοντή δότη είναι δυνατή στο 50-70% των περιπτώσεων, απαιτεί όμως συχνά χρονικό διάστημα που υπερβαίνει τους 3 μήνες. Επιπλέον για αρκετούς ασθενείς που ανήκουν σε εθνικές ή φυλετικές μειονότητες ή έχουν πολύ σπάνιους συνδυασμούς αντιγόνων ιστοσυμβατότητας, η ανεύρεση συμβατού δότη δεν καθίσταται τελικά δυνατή. 

Στην Ελλάδα τα πράγματα είναι ακόμα πιο δύσκολα. Οι εγγεγραμμένοι δότες μυελού των οστών στη χώρα μας είναι οι λιγότεροι σε σχέση με όλες τις άλλες χώρες της Ευρώπης. Τα μοσχεύματα από εθελοντές δότες, που λαμβάνουν οι Έλληνες ασθενείς, προέρχονται σχεδόν εξ ολοκλήρου από το εξωτερικό. Ο αριθμός των Ελλήνων Εθελοντών είναι ιδιαίτερα μικρός, περίπου 33.000, την ίδια ώρα που στην Κύπρο, η οποία έχει πληθυσμό δέκα φορές μικρότερο από την Ελλάδα, φτάνουν τις 120.000. Ο μικρός αριθμός των εθελοντών στη χώρα μας, δεν οφείλεται σε αδιαφορία και σε έλλειψη κοινωνικής ευαισθησίας αλλά σε έλλειψη ενημέρωσης. Αυτό αποδεικνύεται και από το γεγονός ότι μέσα σε ένα χρόνο, ο αριθμός των δοτών αυξήθηκε κατά 50%, χάρη κυρίως στην εκστρατεία ενημέρωσης που πραγματοποιεί η Ελληνική Αιματολογική Εταιρεία.  

Αν υπήρχαν 100.000 Εθελοντές Δότες Μυελού και 10.000 Μοσχεύματα Ομφάλιου Αίματος, στην Ελλάδα, θα μπορούσε να βρεθεί το κατάλληλο μόσχευμα, για την πλειονότητα των Ελλήνων ασθενών που χρειάζονται μεταμόσχευση και μάλιστα σε σύντομο χρονικό διάστημα. 

Είναι λοιπόν πολύ σημαντικό να γίνει κατανοητό ότι η εθελοντική δωρεά μυελού των οστών/αιμοποιητικών κυττάρων είναι ένα κοινωνικό θέμα σε διεθνή κλίμακα και μας αφορά όλους.  

Γι αυτούς τους λόγους είναι καθοριστικής σημασίας να αυξηθεί ο αριθμός των εθελοντών δοτών στη χώρα μας. Ο εμπλουτισμός των Τραπεζών με νέους δότες, ιδιαίτερα νεαρής ηλικίας, θα προσφέρει την πιθανότητα ίασης σε περισσότερους ασθενείς που χρειάζονται μεταμόσχευση. Προσφέροντας εθελοντικά για κάποιον άλλο προσφέρεις τελικά στο δικό σου άνθρωπο ή στον εαυτό σου.  

Ο εθελοντισμός δεν είναι φιλανθρωπία αλλά μια έμπρακτη έκφραση κοινωνικής αλληλεγγύης μιας έννοιας που, στους σημερινούς δύσκολους καιρούς που ο ατομισμός και η ιδιώτευση έχουν αναχθεί σε αξίες της εποχής, γίνεται ιδιαίτερα επίκαιρη. 

 

Πηγές :